|
رخداد خشكساليهاي متوالي در استان سيستان و بلوچستان،
آسيبپذيري عشاير را به لحاظ اتكاء به منابع طبيعي دو چندان
نمود. اداره كل امور عشاير استان، در اقدامي نو و از سال 1384،
اقدام به بومي سازي كشت علوفه به روش هيدروپونيك نمود. اينك
بيش از 200 كارگاه عشايري در اين زمينه و در نقاط مختلف استان،
فعال ميباشند. به اعتقاد كارشناسان امور عشاير استان و نيز
بهرهبرداران عشايري، با توجه به شرايط اقليمي حاكم و وضعيت
معيشتي عشاير، تجربه توليد علوفه هيدروپونيك به روش بومي،
تجربهاي موفق بوده و در حال ترويج است.
ضرورت اقتصادي از ديرباز انديشه انسان را به سوي حيوانات
كشانده و او را وادار به انتخاب روشهاي علمي نوين در امر بهبود
وضع دامپروري و كشاورزي نموده است.
علوفه سبز يكي از فاكتورهايي مي باشد كه در موقع تهيه جيره
غذايي دام به آن توجه خاصي مي شود و
نمي توان توليدات گله را بدون علوفه سبز به حداكثر رساند . از
سويي كمبود علوفه سبز در جيره تعليفي دام باعث ايجاد كمبودها و
عوارض و در نتيجه سوءتغذيه مي گردد .
اين درحالي است كه جذب مواد موجود در علوفه سبز براي دام راحت
تر از علوفه خشك مي باشد همچنين بروز پديده خشكسالي در سالهاي
اخير در كشور و تداوم چند ساله آن وضعيت دامداري را به سمت
نامطلوبي سوق داد و كارشناسان را برآن داشت كه به روشهاي ديگر
اقدام به توليد علوفه سبز كند كه يكي از روشهاي مهم و موفق
توليد علوفه سيستم هيدروپونيك مي باشد .
دراين تكنيك آب و موادغذايي به ميزان موردنياز در اختيار گياه
قرار مي گيرد و از هرزروي آن جلوگيري
مي شود .
كشتهاي هيدروپونيك به دلايل زير از اهميت خاصي برخوردار مي
باشد :
1- مصرف آب بسيار كمتر نسبت به كشتهاي فضاي باز
2- استحصال بيشتر محصول در واحد سطح
3- بدست آوردن محصول با كيفيت بهتر به جهت پرورش در محيط كشت
كنترل شده
ولي توليد مناسب در گرو طراحي مناسب ، مديريت صحيح ، آگاهي
لازم از سيستم و روش كار و نوع گياه موردكشت مي باشد .
تعريف هيدروپونيك :
Hydroponic از دو واژه Hydro به معناي آب و Ponics به معناي
كار است . اين دو كلمه در فارسي ، آبكشت ترجمه شده است كه
عبارتست از كشت گياه در آب يا محلول غذايي .
سيستم هاي هيدروپونيك مايع ، هيچ محيط يا بستره اي براي
نگهداري ريشه گياه ندارند بلكه داراي بستره اي از يك محيط كشت
جامد (سيني ها) براي نگهداري گياه مي باشند .
استفاده از هيدروپونيك سيستمي با تكنولوژي سطح بالا است و به
سرمايه گذاري زيادي احتياج دارد . ميزان توليد در چنين سيستمي
نيز بسيار بالا بوده و از نظر مصرف آب و زمين بسيار باصرفه و
در برابر شرايط جوي محفوظ است . از آنجا كه تنظيم شرايط محيطي
اهميت فوق العاده اي در يك چنين سيستم هاي كشاورزي دارد .
پرورش گياه در فضايي انجام مي گيرد كه در اين فضا تمامي شرايط
و فاكتورهاي محيطي از جمله نور ، PH ، رطوبت و . . . در نظر
گرفته شده اند .
چرا هيدروپونيك ؟
علوفه سبز يكي از فاكتورهايي مي باشد كه در هنگام تهيه جيره
غذايي دام به آن توجه خاص مي شود و
نمي توان توليدات گله را بدون تعليف علوفه سبز به حداكثر رساند
و از سويي كمبود علوفه سبز در جيره تعليفي دام يك سري كمبودها
و عوارض و در نتيجه سوءتغذيه را نمايان مي سازد و از همه مهمتر
جذب مواد موجود در علوفه براي دام راحت تر از علوفه خشك مي
باشد .
ميزان توليد :
از آنجا كه تعداد سيني هاي ورودي به اين سيستم روزانه 40 سيني
مي باشد ، با لحاظ نمودن متوسط علوفه سبز توليدشده در هر سيني
kg 25 ، كل علوفه توليدي در اين سيستم روزانه 1 تن مي باشد .
این میزان تولید توانایی تامین علوفه 50-55 راس گاو ، 250-300
راس گوسفند و 100 راس اسب در روز را دارد.
همچنین این سیستم قابلیت افزایش تولید بر اساس تعداد
دام و بدون محدودیت مساحت و مکان را نیز دارد.
به دلیل بسته بودن محیط ، شرایط جوی هیچ گونه اثر منفی
در کیفیت و کمیت رشد این علوفه ندارد.
محاسن علوفه توليدي به روش هيدروپونيك :
1- توليد علوفه سبز در تمام فصول سال
2- برداشت بالاترين ميزان محصول امكان پذير بوده و سيستم را از
نظر اقتصادي حتي در اراضي گران قيمت و يا نواحي پرتراكم مقرون
به صرفه مي سازد .
3- صرفه جويي در مصرف آب و كود يكي از خصوصيات تمامي اين سيستم
ها است . اين مي تواند خود به معني كمتر آلوده سازي محيط زيست
اعم از خاك و نهرها بوده و مواد شيميايي با ارزش به هدر نمي
رود .
4- قابل كنترل بودن بيماريهاي خاكزاد
5- حذف هزينه شخم ، آماده سازي زمين ، انبارداري و ديگر عمليات
سنتي .
6- علوفه سبز توليدي به صورت تمام « 100% ريشه و ساقه » مورد
مصرف دام قرار مي گيرد .
|
کلیه پارامترهای مالی که در طرح های ذیل آورده شده جنبه
پیشنهادی داشته و با میزان سرمایه گذاری کمتر و بیشتری نیز می
تواند قابل اجرا باشد. ایطرح در هر هفته 2 طرح را معرفی می
کند.
