آیا این صفحه به نظر شما مفید است؟
پس به آن مثبت بدهید!
چگونه ريسك سرمايهگذاريهاي
خود را مديريت كنيم
سرمايهگذاري، نيازمند مديريت است زيرا دستيابي به ثروت سود
ناشي از سرمايهگذاري از آنجا كه با گذشت زمان ارتباط دارد،
همواره با مقوله اي به نام مخاطره يا ريسك توام است.
از بين رشتههاي سرمايهگذاري گوناگون، مديريت ريسك در بازار
سهام بسيار پيچيده است. زيرا براي تصميمگيري در بازار سرمايه
موارد متعددي نقش و تاثير خواهند داشت؛ از جمله اينكه چه نوع
سهمي در چه زماني، به چه قيمتي و به چه مقداري از كل سبد بايد
خريده و فروخته شود تا ريسك به حداقل رسيده و انتظار سود به
حداكثر برسد.
از اين رو، براي كاهش ريسك در بازار سرمايه، انتخاب تركيب
بهينه يا به تعبير دقيق تر يك پرتفوليو كه شامل سهام متنوع
است، صورت ميگيرد. بديهياست درجه ريسكپذيري در
سرمايهگذاران مختلف متفاوت بوده و سرمايهگذاراني كه ريسك
بالايي را ميپذيرند، انتظار بازدهي بالايي را دارند و بالعكس
سرمايهگذاران ريسك گريز با كاهش مخاطره ريسك كمتري را دريافت
ميكنند.
در گفتوگوي زير كه با محسن صادقي، از كارشناسان سازمان بورس
اوراق بهادار صورت گرفته، جزئيات كامل از نحوه مديريت ريسك در
سرمايهگذاريهاي بورسي تشريح شده است.
تعريف شما از ريسك چيست؟
ريسك عبارت از احتمال بروز نتايج متفاوت با پيشبينيها يا
انتظارات است، به عبارتي ريسك به معني انحراف «نتايج واقعي» از
«نتايج مورد انتظار» است. بنابراين، در جايي كه نتايج مورد
انتظار يك پديده به طور قطعي مشخص نباشد و همراه با احتمال
باشد، با موقعيت ريسكي مواجه خواهيم بود. به عنوان مثال
پيشبيني شخص اين است كه قيمت سهام X در روز آينده به 115
تومان برسد ولي اطمينان كامل ندارد و احتمال ميدهد كه دامنه
انحراف آن 5 تومان باشد. بنابراين، اين يك موقعيت ريسكي است،
چون ممكن است فردا قيمت مورد انتظار (115 تومان) محقق نشود،
بلكه قيمت بين 110 تومان و 120 تومان نوسان داشته باشد. بر اين
اساس، در موقعيتهاي ريسكي چند نتيجه ممكن وجود دارد كه احتمال
رخداد هر كدام نيز مشخص است.
بازار سهام در افواه عامه به بازار پرريسك شهرت يافته است. علت
اين تصور عمومي چيست؟
معمولا بازار سهام نسبت به ساير بازارها ريسك بيشتري دارد و
نوسانات آن نيز شديدتر است. چون در اين بازار قيمت سهام بر
اساس جريانهاي نقدي آتي پيشبيني ميشود كه مقدار و نيز
زمانبندي آنها كاملا متغير است و تعهدي براي پرداخت مبالغ
مشخص، در زمانهاي معين براي آنها وجود ندارد. اين موضوع را با
بازار اوراق با درآمد ثابت مانند اوراق مشاركت مقايسه نماييد
كه تعهد مشخصي براي پرداخت مبالغ مشخصي در زمانهاي معيني وجود
دارد و بنابراين، سرمايهگذار با دقت زيادي جريانهاي نقدي
آينده و زمانبندي آنها را پيشبيني ميكند. پس به دليل اينكه
قيمتهاي سهام مبتني بر انتظارات آينده در مورد شركتها است
داراي ريسك زيادي است. از طرفي، افق سرمايهگذاري در سهام
طولاني است و هرچه افق سرمايهگذاري طولانيتر باشد، ريسك
رويدادهاي غير منتظره بيشتر است.
در اصول مالي گفته مي شود رابطه ريسك و بازده با يكديگر مستقيم
است. مفهوم اين عبارت در عمل چيست؟
يكي از اصول اساسي مالي، بده بستان يا توازن بين ريسك و بازده
است. هرچه ريسك يك فرصت سرمايهگذاري بيشتر باشد، بازده مورد
انتظار آن نيز بالاتر خواهد بود. به عبارت بهتر هر چه ريسك يك
فرصت سرمايهگذاري بيشتر باشد، بايد سود مورد انتظار بالاتري
داشته باشد تا سرمايهگذار را ترغيب به سرمايهگذاري نمايد.
اگر چنين نباشد تقاضا براي آن فرصت سرمايهگذاري كاهش مييابد
و بازار خود به خود قيمت آن را كاهش ميدهد تا براي
سرمايهگذاران جذاب گردد. بنابراين رابطه تعادلي بين ريسك و
بازده در بازار اجتنابناپذير است و خود به خود شكل ميگيرد.
در بازار سهام چه ريسكهايي بر سرمايهگذاري مترتب است؟
ريسك بر اساس رويكردهاي مختلفي تقسيمبندي ميشود. يكي از
دستهبنديهاي ريسك، بر اساس عامل ايجاد ريسك است كه بعضي از
موارد آنها عبارتند از:
• ريسك قدرت خريد (تورم): احتمال اينكه قدرت خريد ناشي از
جريانهاي نقدي كسب شده در آينده متفاوت از ميزان پيش بيني شده
باشد. به عبارتي در اثر تورم، قدرت خريد پول تغيير پيدا كند.
• ريسك سياسي: عبارتاست از احتمال وقوع رخدادهاي سياسي كه
ميتواند بر بازده يا ريسك فرصتهاي سرمايهگذاري تاثيرگذار
باشد و باعث نوسان قيمتهاي سهام شود.
• ريسك نرخ سود: همواره اين احتمال وجود دارد كه در اثر
تصميمات بانك مركزي و يا ساير عوامل، نرخ سود در اقتصاد تغيير
كند و باعث تغيير قيمتها شود.
• ريسك نرخ ارز: احتمال نوسان نرخ ارز و تغيير ارزش پول ملي در
برابر ساير ارزها كه ميتواند ميزان جريانهاي نقدي واقعي را
تغيير دهد.
تفاوت ريسك سيستماتيك و غيرسيستماتيك چيست؟
ريسك بر اساس اينكه خاص يك سهام باشد و يا بر روي عموم سهام
تاثيرگذار باشد به دو نوع سيستماتيك و غير سيستماتيك طبقهبندي
ميشود. ريسك سيستماتيك به ريسكي گفته ميشود كه بر روي تمام
بازار (البته با مقادير مختلف) تاثيرگذار است و به عبارتي تمام
سهام به ميزان متفاوتي تحت تاثير آن هستند. اين نوع ريسك در هر
صورت وجود دارد و سرمايهگذار براي كسب بازده ناچار به تحمل آن
هستند. ولي ريسك غيرسيستماتيك تنها بر يك سهام مشخص تاثير
دارد. اين نوع ريسك را با تشكيل سبد متنوعي از سهام ميتوان
كاهش داد. چون با تشكيل يك سبد سهام، برآيند ريسكهاي
غيرسيستماتيك مربوط به سهام مختلف به صفر نزديك ميشود.
تشكيل سبد سرمايهگذاريها چگونه باعث كنترل ريسك سرمايهگذاري
در بازار سهام مي شود؟
تشكيل سبد سرمايهگذاريها يكي از اصول مالي «متنوعسازي» است.
بر اساس روابط رياضي ميتوان ثابت كرد كه با سرمايهگذاري در
چند سهام، ريسك كلي سبد سهام كمتر از مجموع ريسكهاي تكتك
سهام خواهد شد. اين موضوع به اين صورت نيز قابل بررسي و توضيح
است كه اگر دو يا چند سهام در بازار وجود داشته باشند كه رفتار
قيمتي آنها 100 درصد مشابه همديگر نباشد، با سرمايهگذاري در
تركيبي از آنها ميتوانيم نوسانات مجموع سبد خود را كاهش دهيم؛
چون در شرايط مختلف بازار نوسانهاي مختلف سهام موجود در سبد،
ميتوانند تا حدودي يكديگر را خنثي نمايند و اثر يكديگر را
پوشش دهند.
آيا تشكيل هر نوع سبد باعث كاهش ريسك ميشود؟
خير. تنها در صورتي ميتوان با تشكيل سبد ريسك را كاهش داد كه
نوسانات سهام انتخابي دقيقا مشابه يكديگر نباشد و به عبارت
آماري ضريب همبستگي آنها كمتر از عدد 1 باشد. چون زماني كه دو
يا چند سهم به طور كاملا يكسان رفتار كنند، تفاوتي ندارد كه
كدام سهام را و با چه تركيبي بخريم. در اين شرايط نيازي به
تشكيل پرتفوليو نيست و خريد يكي از سهام كافي است. هر چه ضريب
همبستگي كمتر از يك باشد بيشتر به كاهش ريسك سبد كمك ميكند.
اگر ضريب همبستگي سهام منفي باشد، ميتوان ريسك سبد سهام را به
شدت كاهش داد چون در اين حالت، زماني كه يكي از سهام روند منفي
طي ميكند سهام ديگري با سير مثبت آن را جبران ميكند و
بنابراين روند كلي بازده سبد سهام هموارتر ميشود.
توصيه شما به سرمايهگذاران بازار سهام براي مديريت ريسك
سرمايهگذاريهاي خود چيست؟
1- در صورتي كه اطلاعات سرمايهگذاري آنها محدود است، بهتر است
به طور غيرمستقيم واحدهاي صندوقهاي سرمايهگذاري را خريداري
كنند و مستقيما درگير فعاليت سرمايهگذاري نشوند.
2- تنها پس از بررسي كامل و كسب اطمينان كافي نسبت به دانش خود
در مورد سهام، سرمايهگذاري كنند.
3- بلندمدت فكر كنند و با افق سرمايهگذاري كوتاهمدت وارد اين
بازار نشوند.
4- هيجانات بازار سهام ممكن است سرمايهگذار را به سوي تصميمات
پر ريسك رهنمون سازد. بنابراين، بايد از رفتارهاي شتابزده و
تصميمات غيرآگاهانه اجتناب نمايند.
5- اگر قصد سرمايهگذاري بلندمدت ندارند، حدود قيمتي مشخصي را
براي ورود و خروج از يك سهم داشته باشند. با اين رويكرد،
سرمايهگذار به محض رسيدن به قيمت مشخص شده از آن خارج ميشود.
اين قاعده سرمايهگذاري باعث ميشود كه سرمايهگذار نه طمع بيش
از حد داشته باشد و به طور افراطي بر تصميمات غلط قبلي خود
اصرار نمايد.
6- همواره در يك سبد از سهامي كه همبستگي بالايي با هم ندارند
سرمايهگذاري كنند و تمام سرمايه خود را به خريد يك سهام
اختصاص ندهند.
7- همواره ريسك قابل تحمل خود را در نظر داشته باشند و بر
مبناي آن سرمايهگذاري كنند.
8- حداكثر زيان قابل تحمل براي سبد خود را از پيش تعيين كنند
تا اجازه ندهند ارزش سبدشان به كمتر از مبلغ مشخص شده برسد و
بهاين ترتيب براي شرايط بحراني استراتژي خروج معيني داشته
باشند.
منبع :
روزنامه وزین دنیای اقتصاد
تهیه و تنظیم :
شبکه
تخصصی خدمات مشاوره الکترونیک ایطرح / درج مطالب تنها با ذکر
منبع مجاز می باشد.
