|
صفحه
اصلی
راهنمای جامع علوم دام
راهنمای
احداث و راه اندازی مزرعه
پرورش کبک
راهنمای جامع
پرورش کبک
کبک Alectoris chukar
در لهجه های مختلف فارسی به آن خاسه کو، زرج، ژرژ، کو، کوک می
گويند. اين پرنده در شرايط پرورشی عموما 400 تا 600 گرم وزن
دارد. در شرايط طبيعی وزن کبک نر بالغ (سويه ايرانی) از 510 تا
800 گرم و وزن کبک ماده بالغ از 450 تا 680 گرم متغير است.
اندازه اين پرنده 31 تا 35 سانتيمتر می باشد که اندازه پرنده
نر بزرگ تر است. ترکيب پرها در هر دو جنس نر و ماده يکسان است.
رنگ اين پرنده قهوه ای مايل به خاکستری در بالای بدن و زرد
کمرنگ در قسمت شکم است. يک خط سياه از قسمت جلوی سر آغاز شده و
پس از انشعاب و عبور از چشم ها و گردن، در قسمت بالای سينه
تمام شده و سر وسينه خاکستری پرنده را از قسمت سفيد رنگ گلو
جدا می کند. پهلوی پرنده با ترکيبی از رنگ سياه و شاه بلوطی
متمايل به سفيد پوشانيده شده است و پرهای انتهايي بال به رنگ
شاه بلوطی هستند. منقار، لبه پلک ها، ساق و پاهای کبک بومی
ايران به رنگ صورتی تا قرمز سير هستند. وجود يک سيخک کوچک در
قوزک پا معمولا از مشخصات جنس نر اين پرنده است. کبک های
نابالغ به رنگ قهوه ای و خاکستری هستند. البته رنگ کبک ها در
زيستگاه های طبيعی بسته به موقعيت جغرافيايي منطقه ممکن است
دچار تغييرات اندکی شود. اين پرنده زيست گاه خود را در مناطق
ناهموار و سخت، دره ها با درختان پراکنده و در مناطق کوهستانی
انتخاب می نمايند. معمولا 4 تا 5 پرنده با هم ديده می شوند ولی
در پاييز در دسته های 50 تايي نيز مشاهده می شوند. غذای اين
پرنده را درشرايط طبيعی شامل علف ها و دانه های آن ها، برگ
گياهان و حشرات تشکيل می دهند. هم زمان با تغذيه، مقدار زيادی
سنگ ريزه نيز می بلعد. فصل آشيانه سازی برحسب ارتفاع منطقه
جغرافيايی متغير است ولی معمولا بين ارديبهشت و تيرماه بوده و
گاهی تا اواسط تابستان طول می کشد. آشيانه خيلی ساده و روی
زمين زير يک صخره يا درختچه و در پناه توده ای از گياهان بنا
می گردد. کبک ها در هنگام صبح و بعد از ظهر در روی زمين به چرا
مشغولند، آنها مهاجرت نمی کنند و جابه جايي های فصلی آن ها فقط
در ارتفاع است. پرواز کبک در هنگام احساس خطر انجام می شود و
به مسافت های کوتاه و در سراشيبی محدود است. کبک ها در هنگام
شب زير بوته ها و داخل صخره ها به سر می برند و نرها به طور
فعال از قلمرو خود دفاع می کنند. کبک ها در حالت های گوناگون
از صداهای مختلف استفاده می کنند که به سه دسته تقسيم می شوند:
هشتاری، جنگی و جنسی. بيشترين صدايي که از کبک شنيده می شود
آوای Chuck، Chuck،... است که از هر دو جنس نر و ماده بر می
آيد. در هنگام احساس خطر، به سرعت به سوی حاشيه بالايي کوهستان
می دود. پروازی پر سرو صدا دارد و پرنده ای اجتماعی است.
هدف از پرورش کبک
بيش از هر چيز، می بايستی هدف از پرورش کبک مشخص و تعريف شود.
سه هدف مجزا و بعضاً طبق شرايطی توأم به شرح زير می تواند در
پرورش کبک مورد توجه قرارگيرد. پرورش کبک مولد. توليد جوجه يک
روزه. توليد نيمچه گوشتی. در پرورش کبک مولد؛ کبک دار، جوجه يک
روزه را تا حد نيمچه (نيمچه تخم گذار) پرورش داده و با تعيين
جنسيت آن ها به نسبت سه پرنده ماده به همراه يک پرنده نر در سن
حدود 5 الی 6 ماهگی به فروش می رساند. به منظور تحقق هدف دوم
يعنی توليد جوجه يک روزه، نياز به پرورش گله مادری می باشد. در
اين واحدها، کبک های ماده با رسيدن به سن بلوغ جنسی، جفت گيری
نموده و شروع به تخم گذاری می نمايند. تخم ها روزی سه بار جمع
آوری و پس از ضدعفونی در محلی مخصوص منتظر ورود به دستگاه جوجه
کشی، نگه داری می شوند. در دستگاه جوجه کشی پس از حدود 24 روز
جوجه های تازه متولد شده به عنوان جوجه يک روزه به پرورش
دهندگان کبک گوشتی فروخته می شوند. اين پرورش دهندگان که هدف
سوم را دنبال می کنند، جوجه های يک روزه را به بلوغ فيزيکی در
سن 12 تا 14 هفتگی رسانيده و کبک های به اصطلاح پروار خود را
روانه کشتارگاه می نمايند.
جايگاه پرورش کبک
محلی را که کبک ها در آن پرورش می يابند اصطلاحاً جايگاه
می گويند. جايگاه پرورش کبک می بايستی از نوع پرورش تبعيت کند
بدين معنی که جايگاه پرورش کبک گوشتی باجايگاه پرورش کبک تخم
گذار و سالن هايي که به صورت قفسی تجهيز شده اند تفاوت محسوسی
دارد که در جای خود تشريح خواهند شد ولی قبل از هر چيز اشاره و
تاکيد بر چند نکته ضروری است. اول اينکه کبک ها پرندگانی عادت
پذير هستند و خود را با شرايط مختلف وفق می دهند ولی با اين
حال می بايستی حداقل امکانات را برای آنها فراهم نمود. دوم
اينکه قبل از ساخت جايگاه برای کبک می بايست ضوابط نظام
دامپروری کشور که حدود ، فواصل و شرايط سالن های پرورش ماکيان
را مشخص می کند در نظر گرفت. بدين معنی که می بايستی از سازمان
جهاد کشاورزی استان مربوطه پروانه تاسيس اخذ نمود. بنابراين
قبل از تهيه زمين برای ايجاد مزرعه پرورش کبک، بهتر است به
واحد صدور پروانه معاونت امور دام سازمان جهاد کشاورزی استان
مراجعه نموده و با کارشناسان آن واحد مذاکره و محل و موقعيت
زمين را به اطلاع آنها برسانيد تا با در نظر گرفتن ضوابط نظام
دامپروری کشور، اقدامات لازم انجام شود.ضمن آنکه بعد از دريافت
موافقت اصولی؛ ادارات دامپزشکی، محيط زيست، ميراث فرهنگی، امور
اراضی و ... می بايستی درخصوص بلامانع بودن ايجاد واحد پرورشی
کبک اعلام نظر نمايند. در هر صورت برای ايجاد يک مزرعه پرورش
کبک توجه به موارد زير ضروری است:
1- زمين محل احداث جايگاه پرورش کبک می بايستی حداقل
1000 متر با مزارع پرورش ماکيان در اطراف، فاصله داشته و از
مناطق مسکونی دور بوده و جاده های ارتباطی کوتاه و مناسبی
داشته باشد.
2- بهتر است زمين مزبور در جهت دريافت باد از سمت مزارع
ديگر پرورش طيور و کارخانه های آلاينده نباشد.
3- بهتر است زمين محل احداث جايگاه در مناطق پست و در
معرض سيل و طوفان و بادهای تند نباشد.
4- آب مورد استفاده می بايستی از نقطه نظر شوری و املاح
مورد توجه قرار گرفته و هم چنين موانع غير بهداشتی نيز نداشته
باشد.
5- کف سالن های محل پرورش می بايستی حداقل 40 تا 50
سانتيمتر بلندتر از سطح زمين اطراف بوده و شيب مناسب(حداقل 3
درصد) داشته باشد تا در صورت شستشو، آب های آلوده امکان خروج
از سالن را داشته باشند.
6-ديوارها و کف سالن به صورت اصولی عايق کاری شوند تا
امکان تبادلات گرما و سرمای ناخواسته در فصول مختلف سال از بين
برود.
7- سالن ها شرقی غربی ساخته شوند بدين معنی که يک طول
سالن به سمت جنوب و طول ديگر به سمت شمال باشد تا امکان دريافت
نور خورشيد با هدف از بين بردن ميکروب های احتمالی را داشته
باشد.
يک روش قديمی با هدف پرورش کبک مولد، نگه داری اين پرنده در
سالن هايي است که متصل به اتاق پرواز با کف توری(سيمی) هستند.
در اين روش، کبک ها به بيماريهای سر سياه، کوکسيديوز، کرم های
چينه دان و روده آلوده نمی شوند. اتاق های پرواز می تواند از
بعد از جوجه کشی مورد استفاده قرار گيرند. در واقع جوجه ها از
دو هفتگی در اتاق های پرواز قرارمی گيرند. اندازه اتاق های
پرواز را می توان تغيير داد اما بايد به اندازه کافی بزرگ باشد
و امکان پرواز در آن وجود داشته باشد. اندازه اتاق پرواز می
تواند به عرض حدود 5/3 و طول 28 متر باشد. چشمه های توری کف
معمولاً حدود 5/2 سانتيمتر است. هر کبک 50 سانتيمتر مربع فضا
در اتاق پرواز نياز دارد. پرورش کبک در قفس های ثابت نيز محقق
می شود. بدين منظور قفس هايي با اندازه هر قفس 5/1 در 7/0 متر
و با ارتفاع حدود 4/0 متر پيشنهاد شده است. تقريباً 25 پرنده
در هر واحد تا سن 14 هفتگی نگه داری می شوند. شيب کف هر واحد
10 درصد در نظر گرفته می شود. يک منبع آب اتوماتيک در بيرون
قفس نصب می شود و آب تازه و خنک برای پرندگان مهيا می گردد.
سينی های فلزی زير توری کف قفس را می توان به راحتی تميز کرد.
نيازهای تاسيساتی يک واحد پرورش کبک
با
توجه به نوع و سيستم پرورش، يک مزرعه پرورش کبک می بايستی
دارای قسمت های زير باشد(بند 4 ويژه واحدهايي است که کبک مولد
به منظور توليد جوجه يک روزه پرورش می دهند.
1-سالن
های پرورش
2-انباردان
3-انبار
تجهيزات
4-ساختمان
جوجه کشی
5-اتاق
کار
6-ساختمان
سرايدار يا اتاق کارگران
سالن های پرورش کبک:
سالن
پرورش می تواند از نوع باز يا بسته باشد. به طور کلی طول سالن
ها باتوجه به سرمايه و اهداف پرورش دهنده می تواند بين 60 تا
100 متر باشد. طول کمتر از 60 متر مشکل خاصی ندارد ولی طول بيش
از 100 متر به دليل مسائلی که در خصوص تهويه و يا گرم کردن
سالن و مديريت تغذيه گله کبک ها ايجاد می کند معمولاً توصيه
نمی شود. سالن هاب باز عموماً پنجره دار و در مناطق گرمسير
پرده دار هستند. در سالن های پنجره دار عموماً ديوار طولی
سالن، پنجره هايي دارد که سبب ورود نور خورشيد و هوا به داخل
سالن می گردد. مقدار اين پنجره ها به طور ميانگين 5 درصد سطح
سالن است(بدين معنی که اگر سالنی به مساحت 600 متر مربع داشته
باشيم مساحت کل پنجره های سالن می بايستی دو برابر اين مقدار
باشد. از مقدار ذکر شده 4/3 در طول سالن به سمت جنوب و 4/1 در
طول ديوار شمالی تعبيه می شود. عرض سالن به طور معمول 12 متر و
در مناطق گرمسيری 10 متر در نظر گرفته می شود. در مناطق معتدل
و سردسير عرض سالن، فاقد پنجره ولی در مناطق گرمسير عرض سالن
به سمت دريافت باد قرارگرفته و قسمت عمده ای از آن باز است ولی
با توری محکم پوشيده شده است تا در مواقع لزوم پرده برزنتی آن
کنار رفته و باد ملايم به داخل سالن نفوذ و موجب تهويه گردد.
سالن های بدون پنجره عموماً به سالن های مدرن امروزی گفته می
شود. ديوارها و سقف اين سالن ها به گونه ای مطلوب عايق کاری
شده اند و همان طوری که از نام آن ها پيداست فاقد هرگونه پنجره
می باشند. روشنايي مورد نياز کبک ها توسط لامپ ها تامين و
رطوبت وحرارت و تهويه، توسط حسگرهای اتوماتيک کنترل می شود. در
اين سالن ها می توان با ظرفيت بالا، پرورش کبک را محقق نمود.
ارتفاع سالن های پرورش کبک 5/2 متر و در مناطق گرمسيری بيشتر
از اين مقدار است. کف سالن پرورش می بايستی بتنی، دارای شيب و
فاضلاب مناسب بوده و در خروجی فاضلاب ها امکان ورود حيوانات
موذی و شکارچی از بين برود. سالن های پرورش ويژه کبک های مولد
دو قسمت عمده دارند. قسمت مسقف و غير مسقف. فضای غير مسقف که
مانند حياط در طول ضلع جنوبی قرار دارد دارای اسکلتی فلزی و از
همه طرف با توری پوشيده شده است. کبک ها امکان ورود به اين فضا
را داشته و در آن پرواز و تردد می کنند، آشيانه تخم گذاری در
داخل سالن مسقف قرار داشته و حداقل روزی دو بار تخم ها جمع
آوری می شوند.
تجهيزت مورد نياز سالن های پرورش کبک:
تجهيزات
مورد نياز سالن های پرورش با توجه به نوع آن ها شامل: هواکش،
هيتر و بعضاً کولر است. وسائل گرم کننده عموماً در فصول سرد
سال مورد استفاده داشته و بهترين نوع معمول آن هيتر است که
هوای گرم را به داخل سالن هدايت می کند. هر چند سالن می تواند
توسط بخاريهای مختلف که از سوخت های فسيلی يا گاز مايع استفاده
می کنند نيز گرم شود ولی موضوع مهم پخش کردن گرما به صورت
يکنواخت در تمام طول سالن است. زمانی که از هيتر استفاده می
شود هوای گرم توسط کانالی که در طول سالن و معمولاً در زير سقف
کشيده شده جابه جا و از دريچه هايي در مناطق مختلف خارج می
شود. در مناطق گرمسيری نسبتاً خشک که از کولرهای آبی برای کاهش
گرما استفاده می شود تحت کنترل ترموستات هايي هستند که در داخل
سالن وصل و در درجه حرارت مشخصی هيتر را خاموش و يا روشن می
کنند. هيتر و کولر معمولاً در خارج ازسالن و در قسمت عرضی آن
نصب می شوند ولی اگر طول سالن زياد باشد در خارج و در حد وسط
قسمت طولی آن نصب و کانال هايي از داخل هوای گرم يا سرد را به
طرفين هدايت می کنند. علاوه بر تجهيزات ذکر شده که عموماً متصل
به سالن ها هستند، برای پرورش کبک و ساير انواع ماکيان نياز به
دان خوری، آب خوری و دماسنج ماکزيمم، مينيمم از ضروريات است.
تجهيزات مورد نياز کبک عموماً همان تجهيزاتی است که برای پرورش
مرغ مورد استفاده قرار می گيرد. آب خوری و دان خوری انواع
گوناگونی دارد. نوع معمول آنها دان خوری ناودانی، دان خوری
خورشيدی و نوع مدرن آن دان خوری زنجيره ای و اتوماتيک است. آب
خوری نيز انواع سيفونی، نيمه اتوماتيک و قطره ای(نيپل)دارد. آب
خوری و دان خوری ها بايستی به گونه ای مستقر شوند که اولاً به
تعداد کافی باشند، ثانياً امکان دسترسی کبک ها به آن ها به
صورت مطلوب فراهم باشد. دو نکته مهم در استفاده از دان خوری
کبک ها وجود دارد: يکی اينکه بعد از سن يک ماهگی کبک ها، دان
خوری ها می بايستی به گونه ای مستقر شوند که لبه آن ها در حد
کمر کبک ها در حالت ايستاده باشد. دوم اينکه بعد از پرکردن 3/1
دان خوری از دان، يک ورق توری شطرنجی روی آن قرار می دهند زيرا
کبک ها عادت دارند خوراک را به هم بزنند. اگر دو نکته ذکر شده
رعايت نشود پرت و هدررفتن دان اجتناب ناپذير است. يک نکته مهم
و قابل توجه در مديريت جايگاه در پرورش کبک، توجه ويژه به
احتمالات غير منتظره و وقوع حوادث ناخواسته می باشد. بنابراين
کبک دار بايستی احتمال خرابی دستگاه های مهم (به ويژه گرمازا)
و نبود انرژی برق برای مدت طولانی را داده و پيش بينی های لازم
را بنمايد.
انباردان
انباردادن
معمولاً به دو صورت مورد استفاده قرار می گيرد. صورت اول محلی
است برای نگه داری دان. در چنين شرايطی کبک دار دان موردنياز
خود را در کارخانه های توليد دان مدرن و مورد اطمينان بر اساس
فرمول غذايي مناسب ساخته و به محل کبک داری منتقل و در
انباردان نگه داری نموده و به مروربه مصرف می رساند. صورت دوم
زمانی است که کبک دار مواد اوليه را خريداری و خود نسبت به
تهيه دان اقدام می نمايد. در اين حالت می بايستی کبک داری
حداقل مجهز به آسياب باشد. در ضمن دستگاه ميکسر جهت مخلوط کردن
اقلام خرد شده مورد نياز است. به طور کلی کف انباردان می
بايستی بتنی و از زمين های اطراف بلندتر بوده و هرگونه منفذ و
مجرايي برای ورود پرندگان وحشی مانند گنجشک و کبوتر و کلاغ و
حيواناتی مانند موش و گربه و سگ و غيره مسدود شود. انبار دان
می بايستی مجهز به دستگاه های هشداردهنده در مقابل آتش سوزی
باشد.
ساختمان جوجه کشی
ساختمان
و واحد جوجه کشی با توجه به ظرفيت کبک مولد ساخته می شود. اگر
در مجاورت و در فاصله منطقی از کبک داری کارخانه جوجه کشی وجود
دارد، کبک دار می تواند باعقد قرارداد با کارخانه جوجه کشی،
تخم کبک نطفه دار تحويل و جوجه يک روزه کبک را دريافت نمايد.
ولی به طور کلی يک واحد جوجه کشی کوچک در محل کبک داری می
بايستی دارای خصوصيات و قسمت های زير باشد: از نقطه نظر دما و
رطوبت تا سر حد امکان عايق باشد. درمحلی ساخته شود که امکان
تزريق هوای پاک توسط هواکش فراهم باشد. از نقطه نظر ضد عفونی،
عاری بودن از عوامل بيماری زا در بالاترين سطح قرارکيرد. در
مسير دريافت باد از سمت عوامل احتمالی مانند سالن های پرورشی و
غيره نباشد. حداقل دارای سه قسمت مجزا (1- محل نگه داری تخم 2-
محل استقرار دستگاه های ستر و هچر 3- محل نگه داری و بسته بندی
جوجه کبک) باشد. امکان استفاده از آب فراوان برای شستشو، برق
برای روشنايي و دستگاه های مختلف و موتور برق اضطراری فراهم
بوده و هم چنين سيستم گرمايش و تهويه مطلوب نيز برقرار باشد.
انبار تجهيزات
محلی
است برای نگه داری وسايل مختلف کبک داری و مساحت آن با توجه به
بزرگی و کوچکی واحد پرورش، متغير است. انبار تجهيزات می بايستی
به گونه ای ساخته شود که کف آن از زمين هاي اطراف، بالاتر و
کاملاً خشک باشد. بعضی از پرورش دهندگان انبار تجهيزات را از
داخل تقسيم بندی نموده و بخشي از آن را با ورودی جداگانه به
عنوان پارکينگ وانت يا تراکتور، مورد استفاده قرار می دهند.
اتاق کار و ساختمان سرايه دار
با
توجه به نياز واحد و سليقه کبک دار، می توان آن ها را طراحی
نموده و ساخت.
---------------------------------------------------------------------------------------------
مجموعه آموزشی راهنمای جامع پرورش کبک/بصورت کاملا مولتی
مدیا/کاملا کاربردی
شرکت پارس رابین پس از بررسی و ارزیابی ده ها مطالعه توجیهی و
تحقیقاتی پیرامون احداث مزرعه پرورش کبک در سطح کشور، اینک پس از ماهها مجموعه ای بی
نظیر را درمورد پرورش کبک و با نام راهنمای جامع
پرورش کبک با سرفصل های ذیل آماده و تقدیم می نماید:
فیلم آموزشی، راهنمای کامل آموزشی پرورش کبک،
آشنائی با کبک به طور مشروح
تخم و جوجه کشی در کبک
آشنائی با جایگاه و تجهیزات مزارع پرورش کبک
مدیریت پرورش کبک
آشنائی با نحوه تغذیه و جیره کبک
آشنائی با بیماریهای کبک
نحوه طرح نویسی (مبانی محاسبات طرح پرورش کبک)، محاسبات مالی
و اقتصادی احداث مزرعه پرورش کبک 10000 قطعه ای (طرح توجیهی)،
معرفی جیره های پیشنهادی مراحل مختلف رشد، مشخصات و کاتالوگ
تجهیزات مورد نیاز مزرعه پرورش کبک از قبیل سیستم های دانخوری،
آبخوری، تهویه، سیستم های گرمایشی، سیستم های جوجه کشی، سیستم
های سیلو و میکسر خوراک و ...
این مجموعه بر روی 1 سی دی و با لیبل مخصوص تقدیم
می گردد.
نمائی از محیط برنامه راهنمای جامع پرورش کبک
---------------------------------------------------------------------------------------------
خرید پستی (تحویل 5 تا 7 روز کاری پس از ثبت سفارش)
---------------------------------------------------------------------------------------------
قیمت:
6000 تومان / 1 عدد سی دی اورجینال
خرید پستی مجموعه ی راهنمای جامع
پرورش کبک - تحویل در محل
راهنمای خرید پستی
کلیه سفارشات بر حسب اولویت ثبت در سایت ارسال خواهند شد. به
منظور دریافت سریع تر سفارش خود نشانی پستی خود را دقیق و
همراه با کدپستی ده رقمی در فرم سفارش ثبت کنید، همچنین با
افرادی که در محل هستند هماهنگی کنید تا در صورت عدم حضور شما،
آنها بسته را از مامور پست تحویل گرفته و وجه آن را پرداخت
نمایند. از ارسال سفارش به مراکز دانشگاهی، خوابگاه های
دانشجویی و پادگان های نظامی معذور هستیم، ترجیحاً نشانی منزل،
شرکت و یا مغازه در فرم سفارش ثبت شود.
مشاهده فروشگاه ایطرح
جهت سفارش تهیه طرح توجیهی پرورش کبک اینجا را کلیک
نمائید.
تهیه و تنظیم :
شبکه
تخصصی خدمات مشاوره الکترونیک ایطرح / درج مطالب تنها با ذکر
منبع مجاز می باشد.
این سایت کاملا مستقل بوده و به هیچ گروه، و یا حزب اجتماعی و
یا سیاسی تعلق ندارد و بنابر ضوابط و قوانین جمهوری اسلامی
ایران فعالیت می نماید.
|
